Xin chào, bạn thân mến,
Gần đây mình mới xem xong bộ phim “4 Tay, 2 Bản Sonata” (4 Hands, 2 Sonatas), kể câu chuyện về hai tài năng piano trẻ là Kang Pi Oh và Choi Jeong Yo, họ có 2 cách sống và cảm thụ âm nhạc gần như trái ngược nhau. Yếu tố mở màn rất lôi cuốn, và vô tình nó lại tương đồng với ý tưởng của mình trong cuộc trò chuyện hôm nay của chúng ta, nên cho mình mượn câu chuyện của Pi Oh và Jeong Yo để chia sẻ thêm về ý tưởng của mình nha.
Đầu tiên là Pi Oh, chàng trai có kỹ thuật chơi piano hoàn hảo. Nhưng từng nốt nhạc cậu chơi mang theo nỗi ám ảnh được ông ngoại công nhận, được thấy mẹ cười, được chiến thắng trong các cuộc thi. Kết quả là tiếng đàn ấy dường như vô hồn, nó hay và đúng nhưng nó thiếu đi bản sắc của riêng cậu.
Ngược lại với Pi Oh, Jeong Yo chơi đàn theo lối ngẫu hứng, bản năng, không ít sai sót. Khi được hỏi “cậu nghĩ gì khi chơi đàn?”, Jeong Yo thường nói “Tôi không nghĩ gì cả”. Kết quả của sự ngẫu hứng ấy là tiếng đàn đầy cảm xúc, khiến người nghe phải rung động.
Ở đây, mình không bàn sâu vào khía đúng và sai, mà chỉ tập trung vào hai hình thái đối lập trong cảm xúc của người nghệ sĩ piano, thứ khiến mình đồng cảm ngay từ đầu phim.
Bởi một người viết chơi với những con chữ cũng thường gặp vấn đề tương tự. Không phải chỉ với nhà văn thành công, mà mỗi chúng ta tập viết mỗi ngày, viết cho chính mình thôi, cũng có thể là một “Pi Oh” bị khoá chặt trong lo âu và kì vọng, khiến con chữ rời rạc, lạnh lùng và cũng có lúc lại là một “Jeong Yo” tự do và khoáng đạt, viết ngẫu hứng mà dạt dào cảm xúc.
Vậy nên hôm nay tiếp nối chuỗi nội dung “là viết cũng là sống” chúng ta hãy cùng trò chuyện về những hình thái cảm xúc này trong khi viết nha. Làm xem làm sao để thực sự luôn là chính mình, để có thể viết sống một cách tự do, vô lo, vô ưu nha!
Trong viết lách
Lần đầu tiên mình nhận ra, áp lực không giúp mình tạo ra bài viết tốt là vào khoảng 10 năm trước, ở công việc đầu tiên của mình.
Khi ấy, mình được giao viết bài giới thiệu về thương hiệu. Mình viết cả tuần, viết rồi xoá, bí bách vô cùng. Đến khi đưa bài cho chị sếp đọc, chị bảo không hay, và chị nhắc mình rằng: Hãy viết như cách em viết bài test đầu vào ấy.
Mình mở lại bài test từng gửi chị. Mình cảm thấy, bài viết ấy đơn giản, bình thường, đâu có gì đặc biệt. Mình đã viết rất nhanh vì deadline ngắn, cũng không đắn đo quá nhiều trên từng con chữ, mà chỉ cố thể hiện hết ý tưởng mình có. Vậy mà chị bảo bài viết ấy tốt. Kì thực, bây giờ mình còn giữ bài viết để đánh giá lại một lần nữa. Nhưng chính trong thời điểm ấy, mình đã nhận ra là
Trong quá trình viết, mình càng có thể viết tự nhiên, viết bằng cảm nhận của chính mình thì bài viết mới có cơ hội chạm được tới người đọc.
Tất nhiên, đó là kinh nghiệm rất mới. Để mình thực sự để tâm đến khía cạnh áp lực khi viết, là cả một quá trình làm việc sau này. Khi làm content writer tại công ty quảng cáo, mình đối diện với áp lực làm sao truyền tải mong muốn của khách hàng, và mục tiêu của chiến dịch quảng cáo. Càng nhiều yêu cầu, mình càng cảm thấy áp lực, càng áp lực mình càng không viết được.
Rồi qua thời gian, trải nghiệm viết đa dạng hơn, viết cho công ty lớn, dự án lớn, đến dự án nhỏ hơn và viết cho chính mình tại CHUNG, mình đã đúc rút ra giải pháp giúp bản thân ứng phó với sự áp lực trong khi viết như thế này. Nếu bạn cũng có lúc cảm thấy khó viết vì các yêu cầu ràng buộc quá nhiều, thì hãy thử tham khảo cùng mình nha.
Đầu tiên là dành một khoảng thời gian chỉ để tìm hiểu chủ đề muốn viết, xây dựng dàn ý khái quát. Việc này nghe thì hơi máy móc, nhưng rất hữu ích. Giống như nghệ sĩ piano luôn ghi chú cảm nhận vào bản nhạc, mình cũng cần hiểu về thứ mình sắp viết, cũng cần dành thời gian cảm nhận về nó, trước khi xác định một hướng đi phù hợp. Khi mình có đủ sự chuẩn bị, mình mới thấy tự tin và khi tự tin thì mới thả lỏng tay để viết ra tất cả những gì mình có.
Điều thứ hai, mình luôn cho bản thân được thoả sức phóng bút ở bản nháp đầu tiên. Quên dàn ý phía trên đi, viết mà không sợ sai, không chỉnh sửa. Chỉ sau bước “tự do bung lụa” ấy, mình mới bắt tay vào hoàn chỉnh bài viết thực sự, từ bước đối chiếu bản nháp với dàn ý, đến sắp xếp mạch bài viết và chỉnh sửa câu từ, chính tả.
Mình nghĩ, giống như Jeong Yo vậy, chất xúc tác của tự do, bản năng sẽ giúp chúng ta viết ra một phiên bản truyền tải đúng nhất ý hiểu của mình với chủ đề. Sau đó một quá trình chỉnh sửa cẩn thận sẽ giúp bài viết tốt hơn, đúng mục đích hơn.
Riêng với việc viết cá nhân thì mình không có dàn ý, mình chỉ có một câu thần chú “Không phán xét, không sợ sai, không có ai đọc”. Như vậy là đủ để mình yên tâm bày tỏ bản thân một cách thành thật nhất.
Bạn thân mến,
Mình nghĩ, nếu muốn tận hưởng niềm vui của viết, hãy cứ đơn giản là đừng nghĩ gì cả, cứ viết thôi! Và cuộc sống hẳn cũng thế, đừng nghĩ gì cả, cứ làm đi, cứ sống đi!
Trong cuộc sống
Trong cuộc sống, mình từng bị chẩn đoán rối loạn lo âu nè. Mình cũng lớn lên trong một môi trường nghiêm khắc. Thuở nhỏ làm gì cũng sợ sai, sợ khiến người lớn phật ý, để rồi quá trình trưởng thành đã tự động cất giấu đi tất cả những tiếng nói vang vọng trong lòng.
Mình vô cùng đồng cảm với Pi Oh, luôn cố làm mọi thứ đúng chuẩn mực. Ừ thì điều này giúp mình được đánh giá cao về sự ngoan ngoãn, biết điều. Nhưng sâu trong lòng mình luôn có ước mong được bứt phá, được tự do, vô lo vô ưu.
Vậy là càng lớn lên, có sự tự chủ với cuộc sống của chính mình, mình càng cố tìm cách thoát khỏi cái kén tiêu chuẩn.
Mình thường tự bảo bản thân rằng:
“Mình sẽ tốt nhất khi là chính mình”. “Mình đã lớn rồi, đã độc lập, mình sẽ cố hết sức để bảo vệ bản thân và bảo vệ niềm tin của mình”. Lời tự nhắc ấy giúp mình củng cố niềm tin vào bản thân trước những áp lực ngoại cảnh.
Trong cuộc sống, mình tập thói quen sống đơn giản, để tìm ra những thứ phù hợp với mình, giúp mình luôn thoải mái. Trong mối quan hệ giữa mình và thế giới bên ngoài, mình gạt đi nỗi dè dặt, học cách cất lên tiếng nói riêng để thoát khỏi kì vọng của người xung quanh và tiêu chuẩn của xã hội, thứ luôn chực chờ cuốn mình đi.
Trong mối quan hệ giữa mình và nội tâm, mình học cách đối diện với cảm xúc và sống thật với cảm xúc ấy. Có thể là dám khóc lớn khi đau buồn, hay dám xin nghỉ trong những ngày mệt nhừ.
Mình cũng viết đều đặn để thoát khỏi đám suy nghĩ tiêu cực hay choán lấy đầu óc.
Và mình lên kế hoạch cho những chuyến đi xa, đến địa điểm mới, nơi không ai biết mình là ai, mình sẽ có cơ hội để trải nghiệm cảm giác tự do làm điều mới, thử thách bản thân với những việc chưa bao giờ.
Mình không biết, hành trình thay đổi bản thân này đã bắt đầu từ khi nào. Có lẽ là một khoảnh khắc nào đó, mình bắt gặp tấm hình một chú chó chạy trên cánh đồng hoa chăng. Nhưng đến nay, mình 32 tuổi, mình cảm nhận mình đã dũng cảm hơn một chút, đã bứt ra khỏi một số cái kén tiêu chuẩn và kì vọng, để sống tự do hơn.
Lời kết
Và bạn thân mến,
Rồi hành trình cuộc sống vẫn tiếp diễn như bình thường vốn vậy. Đôi khi nó khiến ta tưởng như mỗi ngày là một vòng lặp, nhưng mình không nghĩ vậy. Chúng ta vẫn thay đổi mỗi ngày, và mình nghĩ cái thú vị là đừng nghĩ gì cả dù có thấy mọi thứ đang thay đổi, cứ làm đi.
Đừng né tránh khó khăn bằng cách thoả hiệp với những gì mình quen thuộc.
Hãy tự do tìm thấy chính mình trong những điều mới mẻ.
Hãy sống vô sầu vô ưu khi được là chính mình.
Bạn có thể nghĩ mình nói thì dễ, nhưng làm thì khó nhưng ừ, không sao, kệ đi, cứ làm đi. Mỗi chúng ta ở phiên bản thật nhất sẽ là phiên bản tốt nhất.
Thương gửi bạn,
Từ Thu.